CoVid-19 Salgınında Önlem Almanın Önemini Gösteren Küçük Ölçekli Simülasyon

CoVid-19 salgını hepimizden bir şeyler çalmaya devam ederken, bizler önlem olarak birbirimiz arasına mesafe koymaktan başka bir çözüm henüz bulamadık.Hastalık doktorların aktardığına göre temas etmesek bile aynı odada bir hastayla bir süre geçirsek dahi hastalık bize bulaşabiliyor.Sağlık bakanının açıklamasına göre hiçbir belirtimiz olmasa dahi testimiz pozitif sonuç gösterebiliyor.Hastalığın kuluçka süresi diğer bulaşıcı hastalıklardan çok daha uzun olduğu için hastalığı, hasta olduğumuzu fark etmek uzun sürüyor ve bu sürede hastalığı daha çok kişiye bulaştırabiliyoruz.Böyle bir salgının ciddiyetini kavramakta geç kalan ülkelere şuan ciddi reçeteler çıkmaya başladı.Böyle bir durum varken önlemlerin önemli olduğu simülasyon ile göstermek istedim.

Dünyadaki bilim adamları, çok büyük çaplı simülasyonlarda, çok hızlı bilgisayarlarda dahi sonuçlarını almanın saatlerce günlerce sürdüğü onlarca gelecek senaryosu üzerinde çalışıyor.Bunlar geleceğe dair olabilecek senaryolara daha yakın sonuçlar verirken, her detay eklenmeye çalışılıyor.Tabi biz bu senaryoların sonuçlarını bizimle paylaşmamalarından dolayı sonuçları öğrenemiyoruz.Ben de bundan dolayı Arena Simülasyon programı ile belli şartlar altında sonuçlar bulmayı amaçladım ve çıkan sonuçları sizinle paylaşmak istedim.İlk denememde daha çok önlemlerin önemine ulaşmak istedim.

Simülasyonda hasta sayımız başta yurtdışı hikayesi olan 15 bin kişi ile başlıyor.Sağlık bakanının açıkladığı gibi 1 kişinin 30 kişilik bir ağa hastalık yayması 1. senaryomuz olacak.Senaryoda iyileşme ve ölüm oranlarımızda dün sağlık bakanının açıkladığı üzere “Ölüm oranımız şu an yüzde 1,58”.Fakat konuşmanın devamında söylediği gibi ölüm oranları hastalık yayıldıktan bir süre sonra biraz artış gösterebiliyor.En iyi örnekler Japonya ve Almanya’da da bu durum böyle olduğu için bunun uzun vadede yüzde 2’lere yükselebileceği tahminleri yapılıyor.Bu simülasyonda bundan dolayı ölüm yüzdemiz yüzde 2 olacak.

Birinci senaryomuz sonuçlarına baktığımızda 2 ay sonunda 441 bin civarı CoVid-19 vakamız olduğu ortaya çıkıyor.Tabi bu sayı 30 kişilik yayılım ağı ile sınırladığımız 15 bin hastanın sebep olduğu bir sonuç.Ölüm sayımızsa 8891 olarak karşımıza çıkıyor ki böyle bir tabloyla 2 ay sonra karşılaşmayı hiçbirimiz istemeyiz.Özellikle istatistiği 2 ay ile sınırlı tuttuğumuzda dahi hastalık sayımız buraları görüyor.Bu istatistiği 2 ayı geçkin bir süre yaptığımızı düşündüğümüzde inanılmaz rakamlara varabiliriz.

İkinci senaryomuzda ölüm oranları, başlangıçtaki kişi sayısı ve kişilerin yaydığı ağ yine aynı ama bu kez kişi yayılımını 2.7’e düşürüyoruz.Bu sayının 2.7’lik bir ağa düşmesi için hepimiz sosyal mesafelerimizi koruduk.İhtiyacımız olmadıkça sokağa çıkmadık ve alabileceğimiz en yüksek tedbirler ile kendimizi koruyarak aynı zamanda sevdiklerimizi de koruduk.

İkinci senaryomuzun sonuçları ise bir miktar daha sevindirici.Hasta sayımız ilk senaryodakine göre çok çok azalıp 29 bine düşüyor.Bu inanılmaz güzel bir sonuç olurdu.Ölüm sayımız ise 598 kişi ile sınırlı kalıyor.Herhalde bu CoVid-19 salgınına karşı ciddi bir zafer sayılabilir.

Bu rakamlar bize geleceğimizin nasıl olacağı yönünde basit ölçekte bilgiler veriyor.Önümüzde biri olumlu, biri olumsuz iki yol var.Hangi yolu seçeceğimiz yada hangisine yakın sonuçlar elde edeceğimiz bizim bu olayı ciddiye almamız ile şekillenecek ama unutmayalım ki bunlar sadece rakamlar değil.Sevdiklerimiz, sevdiklerimizin hayatları.Bir doktorun söylediği sözü aktarmak isterim: “Eğer ölen kişi sizin evinizdense, sizin için ölüm oranı %100’dür.” Bu sözü kendimize hatırlayıp önlemlerimizi hep sıkı tutalım.

Sonraki yazımda başka bir karşılaştırma olarak belli bir hasta sayısından sonra hastane sistemlerinin çöktüğü bir senaryo ile hastalığa 2.5, 3 ay sonra tedavinin bulunduğu iki senaryo üzerinde çalışacağım.

Hepimiz bu günlerde tartışma programları izliyor, sağlık bakanımızın açıklamalarını takip ediyoruz.Olaylar hakkında videolara denk geliyor bazen geriliyoruz.Özgürce yaşamayı deli gibi özledik.Umarım en kısa sürede yeniden eski günlerimize döneriz.

Sonraki yazıda görüşmek üzere. #EVDEKAL.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s